Bağımlılık

Bağımlılık

Ağustos 25, 2020 Bağımlılık, Hastalıklar

Bağımlılık kişilerin hayatlarını etkileyen, fiziksel ve ruhsal olarak zarar görmesine neden olan ama  yapmaktan  vazgeçemediği  alışkanlıklarına  verilen  isimdir.  Bağımlık  hastalığını  şu başlıklar altında inceleyebilmekteyiz.

Bağımlılık Nedir ?

  • •     Biyolojik
  • •     Psikolojk
  • •     Sosyal ve kültürel

Biyolojik başlığı altında bağımlılığı incelememizin sebebi; keyif aldığımız alışkanlıklarımızın beynimizde meydana getirdiği değişimlerdir. İnsan beyni keyif aldığı ve hoşuna giden birçok şey beyinde dopamin salgılanmasına yol açmaktadır. Salgılanan dopaminler beyinde Nükleus Akkumbensi  noktasını  uyarmaktadır.  Bağımlılığı  olan  kişiler  yaptıkları  alışkanlıklarından sonra  belli  bir  mutluluk  hazzı  hissetmektedir.  Bu  da  striatum  da  ki  dopamini  miktarını artırmakta  ve  çok  fazla  orbifrontal  korteksteki  aktivasyona  artırıcı  etki  yapmaktadır. Bağımlılık hastalığı olan kişilerin bağımlısı olduğu alışkanlıkları ve davranışlarını şiddetle yapmak istese dahi bu durumun kendisine vermiş. Olduğu rahatlama mutluluk hissinden ziyade amigdalanın dopmine karşı zayıflamasının bir sonucudur.

Bağımlılık Nedenleri ?

Bağımlılık hastalığının psikolojik yönü ise bireyin sosyal hayatında meydana gelen. Sorunların kişiyi  madde,  alkol  ve  kumar  gibi  bağımlılıklarının  meydan  gelmesine  neden  olmasıyla ilgilidir. Yaşanılan travmatik olaylar sonrası kişiler yaşanılan sorunun üstesinden gelebilmek için alkol ve madde bağımlılığına eğilim gösterebilmektedir. Yine sosyal kaygı bozukluğu yaşayan  kişiler  sosyal  hayata  dahil  olabilmek  için  kendilerini  alkol  bağımlısı  haline getirebilmektedir. Kişiler kullanılan bu maddeler sonrasında kendilerinin eksikliklerinin tam olduğu  ve  kendilerine  olan  güvenlerinin  arttığını  hissetmektedirler. Ama  bu  düşüncelerin tamamı yanlıştır. Bu yapılan eylem kendilerini madde ve alkol bağımlısı haline sokmaktadır.

Bağımlılık  hastalığı,  bireylerin  sosyal  yaşantısındaki  sahip  olduğu  değerleri  ve  çevresini etkilemektedir. Kişilerin, aile yapısında yaşanılan sorunlar ve baskıcı tutumlar, sevdikleri tarafından  umursanmama  durumlarında  madde  ve  alkol  bağımlılığına  eğilimleri  artar. Kültürel ortamlarında bağımlılık kazanmadaki rolleri çok önemli yer tutmaktadır. Bunu bir örnek ile ele almamız gerekirse bir bölge de ya da toplumda alkol bağımlılığı normal olarak karşılansa da.  Diğer  başka  bir  yöre  ya  da  toplumda  bu  durum  toplum  tarafından  kabul edilmemekte ve tepki ile karşılanabilmektedir.   Bütün bu unsurları tek tek ele almak yerine bütüncül olarak ele alarak incelememiz gerekmektedir.

Bağımlık Tedavisinde Psikolojik Desteğin Önemi

Alkol ve madde bağımlılığı beraberinden birden fazla psikolojik rahatsılığı tetiklemektedir. Bunlar depresyon, kaygı bozuklukları, panik atak ve uyku sorunları ve en tehlikelisi olan intihar eğilimidir. Bağımlılık hastalığı olan kişiler sorunları ile başa çıkmak için alkol ve madde kullanırlar. Kişilerin bu bağımlılıkları kendilerini, psikolojik açıdan içinden çıkılmaz bir duruma sokmaktadır. Sorunları ile başa çıkmak için alkol ve madde kullanır. Ama bir açıdan da alkol ve madde kullandığı için yeni sorunlar ile karşı karşıya kalmaktadır.

Kişiler  alkol  ve  madde  kullanmalarının  kendilerine  iyi  geldiğini  ve  sıkıntılarından uzaklaştıklarını düşünerek bu bağımlılıklarını devam ettirirler. Ama kısa süren bu yalancı ve aldatıcı  hissleri  etkisini  kaybeder  ve  kişilerin  problemlerine  yenileri  eklenmiş  olur. Psikoterapide bu bağımlıkların ortaya koyduğu kısır döngünün kırılması ve kişiye bu durum açıklanarak bu bağımlılığın kendisine vermiş olduğu zararlar anlatılır. Kişiye bağımlılığı ile baş  etme  yöntemlerini  öğretmek  tedavinin  en  önemli  parçasıdır.  Hastalıkta psikolojik desteğin önemi çok büyüktür.

Psikolojik desteğin önemi, alkol ya da maddeyi bıraktıktan sonra tekrar kullanmayı önleme sürecinde  de  gereklidir.  Bağımlılık,  düzelir  ama  tamamen  iyileşmez.  Alkol/madde bağımlılığında  tedavi  sonrası  kişiler  maddeleri  tüketmediği  sürece  kendilerini  iyi hissetmektedir. Ama maddelerin tekrar tüketilmesi durumunda bağımlılık tekrardan başlamış olur.  Bu  nedenle  tekrar  kullanmayı  önlemek  ve  kişilerin  bunu  tamamen  hayatlarından çıkarmaları için psikolojik tedaviler çok önemli yer tutmaktadır. Bağımlılık hastalığı kronik bir  hastalıktır.  Bu  hastalığı  yenen  hastaların  kesinlikle  bu  maddelerden  uzak  durması gerekmektedir.

Bağımlılık Tedavisi

Bağımlılık  hastalığından  uzak  durmak  için  kişilerin  hayatlarında  büyük  değişiklikler yapmaları  gerekmektedir.  Bunlar  kişilerin  çevrelerinden  ve  arkadaş  ortamlarından  uzak durmaları gibi örnekler ile açıklayabilmekteyiz.  Kişinin kendisine bağımlı olduğu maddeleri hatırlatacak tüm etkenlerden uzak durması gerekmektedir. Kişilerin bu ortamlara tekrardan girmesi onu bu bağımlılıktan kurtulmasını engelleyecektir.

Çoğu  zaman  bağımlılık  hastalığınddan  kurtulmak  ve  yerine  yenilerini  edinmek  kişi  için zordur.  Bağımlılık  tedavisinde  psikolojik  destek,  kişinin  yaşamını  yeniden  düzenlemesi sürecinde de önemli olacaktır.

Psikolojisi sadece alkol ve madde için geçerli değildir. Bağımlılık kişilerin bir başka kişiye yada nesneye karşı da ortaya çıkabilmektedir. Bu tarz bağımlılık türlerinde, madde  bağımlılığındaki  semptomların  benzerleri  ortaya  çıkmaktadır.  Kişi  bağımlı  olduğu birey veya nesneden uzak olduğunda mutsuz, çaresiz ve sinirli tepkiler verebilmektedir.

Bağımlılık hastalığında uygulanacak tedavi süreci; bağımlılık yapan etkenlerin, ona bunu hatırlatacak tüm faktör ve kişilerin hayatlarından çıkarılması ile oluşmaktadır. Bağımlılık tedavisi ömür boyu süren uzun bir süreçtir. Bu süreç kişinin uzu süreli ilaç tedavisi görmesi değil, kişinin uzun bir süre psikoterapi alması anlamına gelmektedir. Süreç zorludur ama imkansız değildir.

Sizler de merak ettiğiniz her konuyu çekinmeden sorabilirsiniz.

Yazar

Admin:

WeCreativez WhatsApp Support
Bilgi ve randevu için iletişim kurabilirsiniz.